Pośrodku Stawu Cylkego w zgierskim Parku Miejskim widać niewielki skrawek lądu porośnięty drzewami. To sztuczna wyspa, która powstała w latach dwudziestych XX wieku i od tego czasu stanowi charakterystyczny punkt tego miejsca. Choć nie można na nią wejść, to właśnie ona nadaje całemu parkowi wyjątkowy klimat i przyciąga fotografów przez cały rok.
Wyspa nie jest wielka – to raczej zadrzewiony pagórek wynurzający się z wody. Ale właśnie ta skromność dobrze wpisuje się w charakter całego założenia parkowego.
Staw Cylkego i jego historia
Żeby zrozumieć, czym jest wyspa, trzeba poznać historię samego stawu. Akwen powstał na rzece Bzurze, kiedy wybudowano w pobliżu młyn z jazem zastawkowym. Pierwsze wzmianki o stawie pojawiają się już w 1784 roku, choć sam Park Miejski powstał znacznie później – w 1827 roku. To jeden z najstarszych parków tego typu w województwie łódzkim.
Nazwa „Staw Cylkego” pochodzi od Jana Cylkego, przedwojennego właściciela restauracji „Pod Złotą Rybką”, która działała na terenie parku. Cylke dzierżawił od miasta nie tylko grunt pod restaurację, ale też sam staw – prowadził nad nim wypożyczalnię łodzi. W latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku to było jedno z ulubionych miejsc wypoczynku zgierzan. W weekendy odbywały się tu towarzyskie spotkania, a po stawie pływały łodzie.
W 1946 roku doszło do tragedii – milicjant zastrzelił syna Jana Cylkego, Jerzego. Dwa lata później, w 1948 roku, Cylkemu odebrano koncesję na prowadzenie restauracji i dzierżawienie stawu. Restaurację i domek później rozebrano, zrównując teren z ziemią.
Co zobaczyć i jak spędzić czas
Dziś staw ma powierzchnię 3,75 hektara i średnią głębokość około 1,2-1,4 metra. Wyspa znajduje się prawie dokładnie w jego centrum – porośnięta różnorodnymi gatunkami drzew, stanowi ostoję dla ptaków. Jesienią, gdy liście zmieniają barwy, robi szczególne wrażenie na tle wody.
Wokół stawu ciągnie się deptak i ścieżka rowerowa. To dobry punkt na krótki spacer lub przejażdżkę – pętla wokół akwenu nie jest długa, ale wystarczy na chwilę oddechu w zieleni. Przy przystani można wypożyczyć kajaki lub łodzie i przepłynąć się po stawie, oglądając wyspę z bliska. To chyba najlepszy sposób, żeby docenić jej urok – z wody widać zarówno zadrzewienie wyspy, jak i panoramę parku od strony wody.
Staw przyciąga też wędkarzy. Nie każdy wie, że można tu spokojnie spędzić popołudnie z wędką.
Park Miejski – więcej niż tylko wyspa
Wyspa to element większej całości. Park zajmuje około 1,5 hektara i mieści się między ulicami Piątkowską, Barlickiego i 1 Maja – w samym centrum Zgierza. Oprócz stawu z wyspą znajdziemy tu park linowy z trzema trasami o różnym stopniu trudności, duży tematyczny plac zabaw, siłownię plenerową i scenę, na której latem występują lokalni artyści.
W sezonie wiosenno-letnim pojawiają się food trucki z przekąskami i lodami, a także dmuchane zamki i zjeżdżalnie dla dzieci. Wyznaczono też strefy do grillowania na trawie. Park często staje się miejscem miejskich imprez plenerowych – Dni Zgierza czy Święta Zakończenia Lata.
Dla kogo to miejsce
Park z wyspą to uniwersalne miejsce. Rodziny z dziećmi znajdą tu plac zabaw i atrakcje dmuchane, aktywni mogą skorzystać z parku linowego, ścieżek rowerowych czy siłowni plenerowej. Miłośnicy spokoju docenią ławki nad wodą i widok na wyspę. Wędkarze mają swój kąt przy stawie, a fotografowie – zwłaszcza jesienią – masę możliwości na ciekawe ujęcia.
To też dobre miejsce na zwykły spacer bez konkretnego celu. Park nie jest ogromny, więc nie męczy, ale ma w sobie coś, co sprawia, że wraca się tu chętnie.
Historia parku – od 1827 roku do dziś
Pierwotnie park nazywał się Ogrodem Publicznym Spacerowym i powstał w 1826 roku. Prace regulacyjne prowadził ogrodnik Jan Orzechowski. Ogród podzielony był na dwie części: spacerową, wzorowaną na francuskich ogrodach z klombami i szpalerami, oraz widokową, nawiązującą do ogrodów angielskich. W 1827 roku wybudowano altanę z kopułą wspartą na kolumnach.
Przedwojenny park to była wizytówka Zgierza. W dwudziestoleciu międzywojennym miasto przeżywało renesans pod rządami burmistrza Jana Świercza. Dymiły fabryki, kwitł handel, a park nad stawem był miejscem, które przyciągało wszystkich – zarówno mieszkańców, jak i przyjezdnych gości.
II wojna światowa niemal doszczętnie zniszczyła park. Potem przyszły trudne lata powojenne, odebranie koncesji Cylkemu, rozbiórka zabudowań. Przez długi czas park podupadał. Dopiero w ostatnich latach władze miasta zaczęły przywracać mu dawną świetność – z różnym skutkiem, ale widać, że coś się dzieje.
Pierwotnie Ogród Publiczny Spacerowy był otoczony barierami z bramami pomalowanymi na kolor biało-czerwony, a także zielony i stalowy.
Praktyczne informacje
Lokalizacja: Park Miejski im. Tadeusza Kościuszki znajduje się w centrum Zgierza, między ulicami Piątkowską, Barlickiego i 1 Maja. Dojazd samochodem nie stanowi problemu – w okolicy są miejsca parkingowe. Do parku można też dojechać komunikacją miejską.
Wstęp: Park jest ogólnodostępny i bezpłatny. Można tu przyjść o każdej porze dnia.
Wypożyczalnia kajaków i łodzi: Działa w sezonie wiosenno-letnim przy przystani nad stawem. Ceny i godziny otwarcia warto sprawdzić na miejscu, bo mogą się zmieniać.
Park linowy: Trzy trasy o różnym stopniu trudności. Dostępny w sezonie, ceny zależą od wybranej trasy.
Ile czasu przeznaczyć: Na spokojny spacer wokół stawu wystarczy godzina. Jeśli planujecie skorzystać z atrakcji – wypożyczenie kajaka, park linowy, plac zabaw dla dzieci – warto zarezerwować 2-3 godziny. W dni, gdy odbywają się miejskie imprezy, można zostać na dłużej.
Co zabrać: Latem warto mieć koc do siedzenia na trawie. Jeśli planujecie grillowanie, sprawdźcie wcześniej zasady – są wyznaczone strefy. Dla dzieci przyda się strój do dmuchanych zamków (w sezonie).
Wyspa w Parku Miejskim w Zgierzu to niewielki element krajobrazu, ale właśnie taki, który sprawia, że całe miejsce zyskuje charakter. Nie jest to atrakcja na cały dzień, ale jeśli jesteście w okolicy albo szukacie spokojnego miejsca na spacer czy piknik w Zgierzu, warto tu zajrzeć. Szczególnie jesienią, gdy drzewa na wyspie mienią się kolorami, a woda odbija niebo.
